Nişaşta - Nişasta Ürünleri

Çok sayıda glukozdan oluşmuş bir polisakkarit ve bitkilerde granül formunda bulunan bir karbonhidrattır. Nişasta içindeki glukoz molekülleri düz (amiloz) veya dallı zincir (amilopektin) halinde bağlanmışlardır. Nişasta granülleri; bitkilerin tohum (mısır, buğday, pirinç vb.), yumru (patates) ve köklerinde (tapyoka) katı halde bulunur. Bitkinin karbonhidrat sentezi sonucu ortaya çıkan nişasta, bitkinin temel içeriğini ve enerji kaynağını teşkil eder.

Nişasta, doğanın başlıca yenilenebilir kaynaklarından ve aynı zamanda gıda ve endüstriyel ekonominin ana dayanaklarından biridir. Nişasta, başta gıda sektörü olmak üzere pek çok endüstride ham madde olarak kullanılır.

Kâğıt ve tekstil gibi temel tüketici gereksinimlerinde boyutlandırma, yüzey kaplama ve yapışkan uygulamaları mısır nişastasının temel uygulama alanlarındandır. Mısır nişastaları ve dekstrin türevleri (bir çeşit kavrulmuş nişasta), yüzlerce yapışkan uygulamalarında kullanılmaktadır. Nişastanın bazı özel tipleri, aşırı ısınan sondaj delgisi yağlarını soğutmak amacıyla petrol aramalarında “sondaj çamuru”nun bir parçası olarak da kullanılır. Çeşitli endüstrilerde nişastanın diğer ana kullanım alanları şunlardır: pıhtılaştırıcı ajanlar, topaklanmayı önleyici ajanlar, kalıp ayırıcı ajanlar, toz pudra ve kalınlaştırıcı ajanlar.

Kelimenin tam anlamıyla ‘binlerce’ süpermarket ürünü, hem normal hem de özel modifiye nişastalar kullanılarak üretilmektedir. Günümüzdeki birçok tüketime hazır gıda ürünü; donma, çözünme ve ısınma sırasında uygun tekstürel yapılarını korumasını sağlayan nişastalar kullanılarak üretilir. Nişastayı aynı zamanda evlerimizde her gün kullandığımız çeşitli ürünlerde de görmek mümkündür; bunlar arasında piller, kibritler, temizleyiciler ve çöp torbaları sayılabilir. Deodorant, saç şekillendirici ürünler, aspirin, öksürük pastili ve ilaçlar gibi birçok kişisel bakım, kozmetik ve sağlık ürünlerinin içeriğinde de yine nişasta bulunmaktadır.

Siklodekstrinler; vitamin, aroma ve ilaç gibi bileşenlerin enkapsülasyonunda kullanılabilen, bu sayede aktif bileşenlerin kontrollü salınımını sağlayan ve ürün formülasyonundaki diğer bileşenlerle uyum sağlayamayacak bileşenleri koruyabilen, enzimle modifiye edilmiş nişastalardır. Güzel kokusu ve yumuşatıcı özelliği kurutucuda ortaya çıkan siklodekstrinler, çamaşırhanelerde de kullanılır. Aynı zamanda süt ve yumurtalardan kolesterolün uzaklaştırılması için de kullanılabilirler.

Çevreye fayda sağlamak amacıyla üretilecek ürünler için, mısır nişastası birçok yolla manipüle edilebilir. Polimerlerle birleştirilmiş mısır nişastası; çocuk bezlerinde, hijyenik peçetelerde, bandajlarda ve bebek pudralarında kullanılabilen bir süper-emici ortaya çıkarır. Bu süper-emici, yakıtlardan suyun uzaklaştırılmasında ve dökülen pestisitlerin temizlenmesinde de kullanılabilir. Çerez gıdaların üretiminde kullanılan proses olan ektrüzyon, mısır nişastasının fiziksel yapısını değiştirerek tamamen biyoindirgenebilir özellikte yerfıstığı ambalajı üretimi sağlayabilir. Nişasta granüllerinin nanopartiküllere parçalanması ile karton üzerine grafik lamine etmede kullanılan petrol bazlı asetatlar ve alkollerin ve kâğıt kaplamada bağlayıcı olarak kullanılan latekslerin yerini alabilecek yapışkanlar elde edilebilir.

Mısır nişastası için geleceğin en parlak pazarı, günümüzde petrol bazlı ham maddelerden üretilen, endüstriyel kimyasallar ve plastik üretimidir. Petrol kaynakları azaldıkça ve güvenilirliğini yitirdikçe, temel endüstriyel kimyasallar için daha verimli kaynakların öneminin payı giderek artmaktadır. Mısır sanayisinde yer alan bilim insanları, endüstriyel gereksinimleri çok yönlü mısır bitkisinden karşılamak adına yeni sistemler üzerinde çalışmaktadır.

 
              Copyright © Nişasta ve Glikoz Üreticileri Derneği